Specijalni rezervat prirode "Gornje Podunavlje"

Specijalni rezervat prirode "Gornje Podunavlje" predstavlja područje od izuzetne važnosti za trajnu dobrobit prirodnih vrednosti od globalnog značaja. Ustanovljen je 2001. godine na površini od 19.605 ha koji se protežu uz levu obalu reke Dunav i predstavlja jednu od poslednjih preostalih velikih oaza nekada daleko rasprostranjenijih kompleksa ritskih šuma. Čitavo područje se sastoji od bogato isprepletene mreže raznovrsnih ekosistema: vodenih, barskih, močvarnih, šumskih, livadskih i dr. Specijalni rezervat prirode "Gornje Podunavlje" treba posmatrati samo kao deo veće prirodne celine pošto se na severu graniči sa Nacionalnim parkom "Dunav-Drava" dok se na zapadu proteze Kopački rit. Odlikuje ga izuzetna raznovrsnost flore i faune.

Od drvenastih vrsta najzastupljenije su higrofilne vrste mekih liščara: bela vrba (Salix alba), crna topola (Populus nigra), bela topola (Populus alba) kao i plantaže raznih klonova euroamerickih topola (Populus euroamericana). Ipak, daleko najlepše i najvrednije svakako su sastojine hrasta lužnjaka (Quercus robur) na suvljim gredama koje, nažalost, usled promene vodnog režima izgradnjom odbrambenog nasipa uz Dunav sve viže ustupaju mesto drugim vrstama.

Ovo područje predstavlja prirodno stanište za oko 50 vrsta sisara. Od sitnih glodara, poput raznih vrsta miševa i voluharica, do predstavnika krupne divljači na čijem vrhu ponosno stoji jelen (Cervus elaphus).

Jednu od temeljnih prirodnih vrednosti Specijalnog rezervata prirode "Gornje Podunavlje" predstavlja njegova ornitofauna koja je od neprocenjivog značaja pošto ovo područje ima jednu od najbogatijih i najraznovrsnijih fauna ptica u našoj zemlji. Registrovano je čak 248 vrsta, iako se smatra da je broj i veći, što bi činilo preko 70% vrsta koje žive na tlu naše zemlje. Od ukupnog broja registrovanih vrsta ptica većina su gnezdarice.

Kao vrste od posebnog značaja možemo navesti sledeće:

Orao belorepan (Haliaetus albicilla) - najveća ptica grabljivica srednje Evrope, vrsta čija je ugroženost poprimila međunarodne razmere. Od tridesetak parova, koliko ih je u našoj zemlji (svi u Vojvodini), oko 30% gnezdi se na području Specijalnog rezervata. To je, zajedno sa Kopačkim ritom, svakako jedna od najgušćih populacija ove vrste u Evropi.

Crna roda (Ciconia nigra) - vrsta koja je proglašena za prirodnu retkost u Srbiji. Na području Specijalnog rezervata nalazi se 20-25 gnezdećih parova, što predstavlja četvrtinu nacionalne populacije.

Kolonije čaplji (Ardea sp., Ardeola sp., Nycticorax sp., Egretta sp.) - prema rezultatima detaljnog kartiranja koje je izvršeno tokom 1999. godine evidentirano je nekoliko stalnih kolonija čaplji na području Specijalnog rezervata, koje su, prema najnovijim saznanjima, promenile mesto gnežđenja.

Divlje patke (Anas sp., Aythya sp.) i divlje guske (Anser sp.) - vrste koje se ovde koncentrišu uglavnom tokom zimovanja i u periodu migracija kada se okupi vise desetina hiljada jedinki. Takođe, ohrabrujuće je i povećanje broja gnezdećih parova divlje guske (Anser anser).

Specijalni rezervat prirode "Gornje Podunavlje", zahvaljujući dinamici svog vodnog režima, predstavlja izuzetno područje i po svom bogatstvu ihtiofaune. Konfiguracija terena, mali pad nadmorske visine koji uslovljava stvaranje mnoštva meandara, mrtvaja, bara i jezera kao i periodicno izlivanje Dunava iz svog korita stvaraju idealne uslove za razvoj velikog broja vrsta riba. Ovo područje nastanjuje preko 50 slatkovodnih vrsta kao sto su šaran (Cyprinus caprio), som (Silurus glanis), štuka (Esox lucius), smuđ (Sander lucioperca) i mnoge druge od kojih se neke, na žalost, nalaze i na crvenoj listi kičmenjaka Srbije što samo podvlači neophodnost održavanja, obnavljanja i povećanja ribljeg fonda.

Internet prezentaciju SRP "Gornje Podunavlje" možete pogledati na zvaničnoj internet prezentaciji ovog rezervata na adresi www.gornjepodunavlje.info